نظر آقای شهریار شفیعی ـ در فرهنگسرای بانو ـ ۲۰ مرداد۱۳۸۱
کتاب ”ضمیر چهارم شخص مفرد“ بی گمان در حیطه ادبیات”متفاوت“ قرار دارد. متفاوت بودن این اثر از مناظر زیرقابل بررسی است: 1. ساختار خود داستان(ها)، چه از نظر سبک روایی و چهاز نظر ترکیب بندی عناصر داستان و شخصیت ها، به شکلبارزی متفاوت از دیگر داستان های موجود می باشد. 2. به عناصر ”پیرامتنی“ نقش تعیین کنندهای در این اثرداده شده است. چنانکه طرز نگارش، سطربندی، استفاده ازخطوط متفاوت... هر یک بار معنایی ویژه خود را داراهستند. 3. استفاده از بازی های زبانی بدون زیاده روی و عدمحس کلافگی در خواننده 4. ”بینامتنیت“ از دیگر عناصر قابل تاکید در ساختارکلی اثر است. 5. دادن نقش و جایگاه ویژه به خود زبان و کنش های زبانی 6. وجود نوعی ”شبه پیمانگی(Semi-Modularity)“ در اثر،هر بخش آن را فارق از دیگر بخش ها نیز معنادار ساختهاست. بعبارت دیگر در عین آنکه هر یک از ضمیرها به تنهاییروایتی کامل و معنادار هستند، می توان هر یک را از دریچةچشم دیگری نیز دید و اینگونه کل داستان ها در کناریکدیگر منتج به شکل گیری داستانی فراتر از هر یک از داستان ها به تنهایی می گردد. که البته این امر اتفاقینبوده، بلکه نویسندة اثر با زیرکی و عنایتی ویژه به اینامر، آنرا طراحی و پیاده سازی کرده است. شاید تنها نکته قابل انتقاد در این اثر بحث “Well Fitness” باشد، که آنرا ”خوش اندازگی“ترجمه می کنم. البته سخن این نیست که خانم صادقی دچاراطناب شده اند بلکه توجه ایشان را به این موضوع جلب میکنم که شاید میشد با تعداد تصاویر و پاساژهای کمتریافادة معنا کرد. همچنین آنکه اثر، مخاطب ویژه دارد. البته این یک نقصنیست اما به نظر برخی از منتقدان هنری، اثری که ساختارهرم گونه داشته باشد تا با اقشار مختلف مخاطب بتواندارتباط برقرار کند، دارای مزیت ”مخاطب نگری” (نه ”مخاطب محوری“) نیز می باشد. هر چند که ارزش هنری (ادبی)یک اثر در کل به میزان کمی و کثرت اقشار متفاوت مخاطبانشنیست. به کلامی دیگر، ”کتاب ضمیر چهارم شخص مفرد“ بیگمان لایه های تحتانی هرم مخاطبینش را پوشش نمی دهدکه البته از ارزش ادبی آن نمی کاهد اما از ”مخاطب نگری“ (”مخاطب گروی“) اثر می کاهد. در پایان ذکر این نکته لازم است که این اثر در سبکخود در ایران بی سابقه است به همین دلیل به هر روی دارایفضل تقدم نیز بوده و از این بابت سرکار خانم صادقی (باتوجه به سن نگارنده در هنگام خلق اثر) بی گمان و گزافهشایان تقدیر بسیار می باشند. شهریار شفیعی 12/6/81
