<> Leila Sadeghi
 

Leila Sadeghi

Read Story, Dream Story, Be a Story

ششمین شماره «کافه داستان» منتشر شد.
ساعت ۱٠:۱٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٤/٢٠  

پرونده این شماره آقای نویسنده، اختصاص به نویسنده شهر تهران، امیرحسن چهل تن دارد.

و پرونده ای نیز برای کتاب «پریدن به روایت رنگ» نوشته ی لیلا صادقی 

http://www.cafedastan.com/post/36.htm

فهرست مطالب

     یادداشت اول، سردبیر
     یادداشت دوم، علیرضا رحیمی
     پرونده سینمیا و ادبیات، بهزاد باباخانی
     کارگاه داستان: دو لاخ موی بلندِ بلوند، رامبدخانلری

 

|پرونده آقای نویسنده:

     یادداشت؛ یک سونای داغ، میثم کیانی
     یادداشت؛گفتن از امیرحسن چهل‌تن ...، رضیه انصاری
     یادداشت؛ دوست دارید نویسنده بزرگی بمانید؟، آزاده حسینی تنکابنی

     گفتگوی کافه داستانی با امیرحسن چهل تن؛ وظیفه نویسنده تغییر جهان نیست!

 

 داستان

     بریده رمان: آمریکایی کشی در تهران، امیرحسن چهل تن
     آسمان غرنبه، شرمین نادری
     خون سرخ خون سیاه، الهامه کاغذچی
     One Alarm,five snoozes، کیمیا گودرزی
     ف، گلشن قربانیان

 

 نقد و بررسی 

     آستان با دال، رامبد خانلری
     داستان آدمهای تنها، مصطفی علیزاده
     روایاتی درباره کشتن و رفتن، احمد ابوالفتحی
     بحران هویت یا ...؟، دُرتا سواپا
     مرداب واقعیت، کیمیا گودرزی
     معرفی کتاب، نیلوفر نیک بنیاد

 

  پرونده ای برای کتاب: «پریدن به روایت رنگ»

     عینی کردن انتزاعات، فرحناز علیزاده
     آبی زرد قرمز، پوریا فلاح
     گفتگویی با لیلا صادقی؛ احسان عسکریان دماوندی


  ادبیات ملل

      گاهی عشق گاهی بلندپروازی گاهی مرگ، علیرضا رحیمی
      گزارش نشست بازخوانی مادام بوواری، سمیه صوفیان
      گزارش: قصربه قصر با سلین، گروه گزارش 

 


کلمات کلیدی: خبر
 
کارکرد گفتمانی سکوت در ادبیات معاصر فارسی، نوشته لیلا صادقی
ساعت ٩:۳٤ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/۱٧  

به گزارش خبرنگار ادبیات و نشر خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، نویسنده درباره کتابش می‌گوید: در این پژوهش که با دیدگاهی زبان‌شناسانه به سکوت نگاه شده است، با الهام از تقسیم‌بندی‌های مختلف سکوت در زمینه زبان‌شناسی اجتماعی و با استفاده از نظریه‌های فلسفی و ادبی موجود به تعریف مقوله جدیدی از سکوت پرداخته‌ می‌شود که در آن بررسی سکوت گفتمانی در متن داستانی باعث می‌شود که گونه‌های متفاوت روایی قابل تقسیم‌بندی باشند.

او در ادامه اظهار می‌کند: این کتاب در هفت فصل به بررسی چیستی و پیشینه سکوت از دیدگاه‌های مختلف و سپس به منظور کاربردی کردن این مبحث و با ارائه نوع جدیدی از سکوت به عنوان «سکوت گفتمانی»، به تحلیل انواع سکوت در داستان‌های ابراهیم گلستان، هوشنگ گلشیری، بهرام صادقی، گلی ترقی و زویا پیرزاد می‌پردازد و نتیجه حاصله نشان می‌دهد که خواننده بر آن است که فاصله خالی متن را پر کند و بدین ترتیب میان او و متن مناسبتی فعال برقرار ‌می‌شود.

صادقی می‌افزاید: البته این سفیدخوانی از شاخصه‌های نظریه دریافت نیز بوده است، اما مسأله مهم در این نظریه، شناخت ابزار تحلیلی مناسب برای سفیدخوانی و پر کردن جاهای خالی متن است. مسأله حائز اهمیت در بررسی سکوت این است که ناگفته‌ها در هر متن به یک شیوه حذف می‌شوند و هرگونه حذف، کارکرد خاصی را در پی دارد. ناگفته نماند که بررسی این پژوهش به صورت کیفی بوده است و قصد نگارنده ارائه ابزاری تحلیلی برای داستان است. در نتیجه، آمارگیری و اندازه‌گیری بسامد به‌کارگیری هر کدام از انواع سکوت در داستان می‌تواند موضوع پژوهش دیگری باشد.

«کارکرد گفتمانی سکوت در ادبیات معاصر فارسی» در 383 صفحه با قیمت 19 هزار تومان در نشر نقش جهان (خوارزمی) منتشر شده است.


کلمات کلیدی: خبر
 
مبانی شعرشناسی شناختی برای اولین بار در ایران
ساعت ۱٠:۳٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۸/۳  

مبانی "شعرشناسی شناختی" برای اولین بار در ایران در موسسه "رخداد تازه" تدریس می شود

مدرس: لیلا صادقی
یکشنبه ها، ساعت 4-6
شروع دوره: داوزدهم آبان ماه 1392
----------------
شرح درس
1- اندام، ذهن و ادبیات: چیستی شعرشناسی شناختی و تاریخچه
2- زمان و مکان، نقش و زمینه، نخستین الگوها، طرح واره ها
3- جهان متن و فضاهای ذهنی
4- تحلیل شعر

----------


تلفن و نشانی موسسه رخداد تازه:
88245220
88245221

تهران- ابتدای خیابان گیشا (نصر)- نبش کوچه یکم - پلاک 12- طبقه سوم



کلمات کلیدی: خبر
 
گزارش خبرگزاری تدبیر از نشست نشانه شناسی آثار جوبک
ساعت ٥:۳٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٧/٢۳  

پنجمین نشست نشانه‌شناسی ادبیات به همت معاونت پژوهشی خانه هنرمندان و دبیر علمی نشست، لیلا صادقی با موضوع آثار صادق چوبک برگزار شد. در این نشست دکتر فرزان سجودی، دکتر حمیدرضا شعیری و لیلا صادقی، هر کدام با محوریت یکی از آثار چوبک سخنرانی کردند.

صادق چوبک در سه نظرگاه

خبرگزاری تدبیر: پنجمین نشست نشانه‌شناسی ادبیات با موضوع بررسی آثار صادق چوبک در خانه هنرمندان ایران برگزار شد.

به گزارش تدبیر،  پنجمین نشست نشانه‌شناسی ادبیات به همت معاونت پژوهشی خانه هنرمندان و دبیر علمی نشست، لیلا صادقی، در هفده مهرماه 1392 در خانه‌ هنرمندان و با سخنرانی دکتر فرزان سجودی، دکتر حمیدرضا شعیری و لیلا صادقی برگزار شد.

گروه نشانه‌شناسی ادبیات، تاکنون به بررسی آثار ابراهیم گلستان، جلال آل احمد، سیمین دانشور پرداخته است و البته یکی از نشست‌های این گروه که به بررسی آثار صادق هدایت اختصاص داشت، لغو شد.

در ابتدای نشست، دکتر امیرعلی نجومیان، عضو حلقه‌ی نشانه‌شناسی و هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، شرح مختصری درباره‌ی آثار صادق چوبک و همچنین فعالیت‌های گروه نشانه‌شناسی ارائه داد و نیز خبر انتشار کتاب «نقد و نشانه‌شناسی ادبیات داستانی معاصر: آثار ابراهیم گلستان و جلال آل احمد» را که ماحصل همین نشست‌ها بوده، اعلام کرد. وی همچنین تأکید کرد که جلد دوم این کتاب به مقالاتی پیرامون بررسی آثار سیمین دانشور و صادق چوبک اختصاص خواهد داشت.

 

در انتری که لوطیش مرده بود، انتر به موجودی مسخ شده تبدیل می‌شود

در ادامه این نشست، دکتر حمیدرضا شعیری، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و عضو حلقه و گروه نشانه‌شناسی، سخنرانی خود را با موضوع «نظام نشانه-معنایی مسخ شدگی در گفتمان بودشی صادق چوبک» آغاز کرد.

شعیری گفت:


کلمات کلیدی: گزارش
 
گزارش نشست نشانه شناسی ادبی: ویژه آثار صادق چوبک
ساعت ۱۱:٢٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٧/٢۳  

چوبک‌؛ روایت‌گر آدم‌های تنها در برابر نظام‌های فاسد

در نشست نشانه‌شناسی ادبیات که در خانه‌ی هنرمندان برگزار شد، آثار صادق چوبک مورد بررسی قرار گرفت و از این نویسنده به عنوان روایت‌گر آدم‌های تنها در برابر نظام‌های فاسد یاد شد.

به گزارش خبرنگار ادبیات و نشر خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، امیرعلی نجومیان در این نشست با توضیحی درباره‌ی فعالیت‌ گروه نشانه‌شناسی، از انتشار کتاب «نقد و نشانه‌شناسی ادبیات داستانی معاصر: آثار ابراهیم گلستان و جلال آل احمد» خبر داد و گفت: این اثر ماحصل همین نشست‌ها بوده و جلد دوم این کتاب دربرگیرنده‌ی مقاله‌هایی درباره‌ی بررسی آثار سیمین دانشور و صادق چوبک خواهد بود.

حمیدرضا شعیری درباره‌ی «نظام نشانه‌معنایی مسخ‌شدگی در گفتمان بودشی صادق چوبک» سخنرانی کرد و گفت: یکی از رایج‌ترین نظام‌های گفتمانی نظام کنشی است که در آن کنش‌گر به دنبال فتح و تصاحب ابژه‌ی ارزشی است. در این حالت، نظام روایی راه‌ها و شرایط رسیدن کنش‌گر به ابژه‌ی ارزشی را نشان می‌دهد. تفاوت مهم نظام بودشی با نظام کنشی در این است که «بودن» به مهم‌ترین دغدغه‌ی سوژه تبدیل می‌شود. در واقع، هیچ چیزی برای یک سوژه مهم‌تر و سخت‌تر از «بودن» نیست. به گونه‌ای که هیچ لحظه‌ای که بودن «من» در آن شکل گرفته، تضمینی برای بودن «من» در لحظه‌ای دیگر نیست. سوژه‌ی بودشی در چالش بی‌پایان با بودن خود قرار می‌گیرد، چراکه هیچ‌گاه حضور او برای خود او کفایت نمی‌کند. به همین دلیل از دیدگاه نشانه‌ معناشناختی چنین حضوری که ناپایدار و در چالش است، به حضوری اضطراب‌آور تبدیل می‌شود. بنابراین سوژه‌ی بودشی، سوژه‌ای مضطرب است: سوژه‌ای که در پی سلب همواره خود و حضور خود است. در «انتری که لوطیش مرده بود» با این‌که لوطی مرده است، اما در چندین رفت و برگشت گویا حتا مرگ نیز سوژه را در سیر بودش خود متوقف نکرده است، به همین دلیل «انتر» سوژه‌ی بودشی به سوژه‌ای مسخ شده بدل می‌شود. در بعضی از بخش‌های داستان لوطی هم مرده است و هم به سوژه‌ای می‌ماند که از خواب بیدار شده و در حال فکر کردن است. «انتر» پس از مرگ لوطی فرار از آن محیط تکراری را تجربه می‌کند. او در چاله‌ی معنایی جدیدی که آزادی می‌نامد، اسیر می‌شود، ولی آزادی هم او را قانع نمی‌کند و دوباره به نزد لوطی بازمی‌گردد. صادق چوبک در این رمان مخاطب را با وضعیتی گفتمانی مواجه می‌کند که در آن کنش دست‌خوش شرایط نامعمول شده و به «بودش» بدل می‌شود. در این حالت، سوژه در وضعیتی سلبی قرار می‌گیرد که نفی یک چاله‌ی معنایی و سقوط به چاله‌ای دیگر است.

او در ادامه اظهار کرد: 

 


کلمات کلیدی: گزارش
 
گروه نشانه شناسی خانه هنرمندان برگزار می کند
ساعت ۱٠:۱٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٧/۸  


پنجمین نشست نشانه شناسی ادبیات ویژه بررسی و نقد نشانه شناختی آثار صادق چوبک، چهارشنبه، 17 مهرماه 1392 در خانه هنرمندان برگزار می شود با سخنرانی:

دکتر فرزان سجودی درباره رمان و فیلم تنگسیر
لیلا صادقی درباره رمان سنگ صبور
و دکتر حمیدرضا شعیری درباره برخی داستان های کوتاه صادق چوبک


------------------
نشانی: خانه‌ی هنرمندان ایران خیابان طا‌لقانی، خیابان موسوی شمالی(فرصت)، باغ هنر

کلمات کلیدی: خبر
 
انتشار «نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر»
ساعت ٥:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٧/٢  

خبرگزاری تدبیر

لیلا صادقی در گفت‌وگو با تدبیر از انتشار کتابی در بررسی آثار گلستان و آل‌احمد خبر داد

انتشار «نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر»

کتاب «نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر» با عنوان فرعی «بررسی و نقد آثار ابراهیم گلستان و جلال آل احمد»، شامل مقالاتی است به قلم نویسندگان مختلف که به زودی از سوی انتشارات سخن راهی کتابفروشی‌ها خواهد شد.

انتشار «نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر»

خبرگزاری تدبیر: به زودی کتابی به کوشش و ویراستاری لیلا صادقی در حوزه نشانه‌شناسی و نقد ادبی منتشر می‌شود.

این نویسنده و منتقد در گفت‌وگو با تدبیر، ضمن اعلام این خبر گفت: «این کتاب که "نشانه شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر" نام دارد و شامل مقالاتی است پیرامون آثار دو نویسنده معاصر ایران یعنی ابراهیم گلستان و جلال آل احمد، به زودی از سوی انتشارات سخن، راهی کتابفروشی‌ها خواهد شد».

وی در مورد جزئیات محتوای این کتاب توضیح داد: «این کتاب که با پیش‌گفتاری از دکتر حمیدرضا شعیری آغاز می‌شود، شامل مقدمه‌ای است با عنوان "نشانه شناسی ادبیات داستانی" که من آن را نوشته‌ام. جدای از این، اثر شامل دو بخش است که مقالات بخش اول به بررسی آثار ابراهیم گلستان اختصاص دارد و مقالات بخش دوم آثار جلال آل احمد را بررسی می‌کند. الهام میاحی، فرزانه شیررضا، دکتر مرتضی بابک معین، دکتر امیرعلی نجومیان و بنده، نویسندگان مقالات بخش اول یعنی بخش مربوط به آثار ابراهیم گلستان هستیم. در بخش دوم نیز مقالاتی از دکتر علی عباسی، دکتر مرضیه اطهاری، صادق رشیدی، مصطفی عابدینی فرد، دکتر حمیدرضا شعیری و دکتر فرزانه کریمیان در نقد و بررسی آثار جلال آل احمد می‌خوانیم».

صادقی در ادامه افزود: «نشانه‌شناسی ادبی وارد مرحله‌ جدیدی از فعالیت‌های خود در غرب شده است؛ حال آن‌که در ایران هنوز زمینه‌ای نوپا به شمار می‌آید. این بحث نوپا نخست از طریق ترجمه کتاب‌های نظری مطرح شد و سپس به صورت مشخص و مستقل از سوی «حلقه‌ی نشانه‌شناسی تهران» در سال 1389 در زمینه‌های مختلفی چون ادبیات، تئاتر، سینما، موسیقی و غیره به شیوه‌ای کاربردی مورد مطالعه قرار گرفت. اما مطالعه ادبیات با رویکردی نشانه‌شناختی به صورت جداگانه و مستقل سابقه‌ی چندانی ندارد».

وی همچنین گفت: «رگه‌های آغازین این مبحث را می‌توان در آثاری چون "مجموعه‌ مقالات ادبی زبان‌شناختی" علی‌محمد حق‌شناس، کتاب دو جلدی "از زبانشناسی به ادبیات"، نوشته کوروش صفوی، "به سوی زبان‌شناسی شعر: رهیافتی نقش‌‌گرا"اثر مهران مهاجر و محمد نبوی و "نشانه‌شناسی کاربردی" مجموعه مقالات "نشانه‌شناسی و ادبیات" نوشته فرزان سجودی دنبال کرد. همچنین یک همایش در زمینه‌ی نشانه‌شناسی ادبیات تاکنون برگزار شده و کتابی از ماحصل آن با عنوان "نقدنامه" به کوشش حمیدرضا شعیری منتشر شده است که مجموعه مقالات دومین همایش نقد ادبی با رویکرد نشانه‌شناسی ادبیات به شمار می‌رود».

این نویسنده و منتقد با اشاره به این‌که "آثار تالیفی در زمینه‌ نشانه‌شناسی ادبیات داستانی در کشور ما بضاعت چندانی ندارد"، دلایل خود را برای ضروری دانستن انتشار این کتاب، این طور بیان کرد:«بیشتر آثاری که به "نشانه‌شناسی ادبیات داستانی" پرداخته‌اند، به صورت تک مقاله‌هایی در مجلات دانشگاهی مختلف و یا پایان‌نامه‌هایی که در کتابخانه‌های دانشگاه‌ها محصور مانده‌اند، قابل پیگیری هستند. به همین دلیل، ضرورت تألیف و انتشار کتاب‌هایی که به بررسی ادبیات داستانی با رویکرد نشانه‌شناختی بپردازند و در صدد مطرح کردن مباحث نوین نشانه‌شناسی به صورت کاربردی در ادبیات داستانی ایران باشند، به منظور خوانش عمیق‌تر، دقیق و ابزارمند متون داستانی محسوس است».

صادقی در پایان ابراز امیدواری کرد که  کتاب کنونی، مشوق و راهگشای کوشش‌های مشابهی در آینده باشد.


کلمات کلیدی: مصاحبه ،کلمات کلیدی: خبر
 
انتشار کتابی در نقد آثار ابراهیم گلستان و جلال آل‌احمد
ساعت ٤:٥۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٧/٢  

خبرگزاری کتاب

 

2 مهرماه 1392

کتاب مجموعه مقالات «نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر» با عنوان دوم «بررسی و نقد آثار ابراهیم گلستان و جلال آل احمد» با گردآوری و ویراستاری لیلا صادقی، نویسنده، منتقد و مترجم ادبی، منتشر می‌شود. حمیدرضا شعیری، لیلا صادقی، مرضیه اطهاری، فرزانه کریمیان و امیرعلی نجومیان از نویسندگان مقالات این کتاب هستند.-

صادقی به خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، گفت: کتاب «نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر» نتیجه برگزاری نشست‌های تخصصی درباره نقد آثار جلال آل احمد و ابراهیم گلستان است که در خانه هنرمندان ایران برگزار شد. این کتاب حاوی 12 مقاله است که در دو بخش ارایه شده که بخش نخست این کتاب مقالاتی درباره ابراهیم گلستان و بخش دوم دربرگیرنده مقالاتی درباره جلال آل احمد است. 

وی افزود: در این مقالات هم داستان‌ها و هم رمان‌های این دو نویسنده بررسی و تحلیل شده و همچنین سبک کلی ادبیات داستانی در زمان فعالیت حرفه‌ای این دو نویسنده در پیش از انقلاب را عیان می‌کند. 

ابراهیم گلستان، امیرعلی نجومیان، لیلا صادقی، فرزانه شیررضا، مرتضی بابک‌معین، الهام میاحی و نویسندگان مقالات نقد و بررسی آثار جلال آل احمد، دکتر حمیدرضا شعیری، مرضیه اطهاری، صادق رشیدی، مصطفی عابدینی فرد، علی عباسی و دکتر فرزانه کریمیان از نویسندگان مطالب این مجموعه هستند. 

این مترجم در ادامه به رویکرد مدنظر نویسندگان در نگارش این مقالات اشاره کرد و گفت: عنوان کتاب «نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر» است، اما دو مقاله غیر مرتبط با این رویکرد نیز به دلیل دیدگاه تازه‌ نویسندگانشان در این کتاب منتشر شده است. یکی از این مقالات که تحلیلی بر «سنگی بر گوری» جلال است، به قلم مصطفی عابدینی‌فرد، استاد ایرانی دانشگاه آلبرتای کانادا با دیدگاه «مردانه پژوهشی» نوشته شده که دیدگاهی کاملا جدید است. 

این داستان‌نویس و منتقد در ادامه اظهار کرد: نشانه‌شناسی مکتب یکدستی نیست و انواع دیدگاه‌ها و رویکردها در آن وجود دارد. یکی از ویژگی‌های این کتاب نیز در انواع رویکردهای مختلف نویسندگان است به قسمی که از رویکرد نشانه‌شناسی اروپایی تا رویکردهای نشانه‌شناسی مورد تاکید آنگلوساکسون‌ها، در نگارش مقالات این کتاب استفاده شده است. 

صادقی در پایان گفت: این کتاب مهر ماه امسال از سوی انتشارات سخن منتشر می‌شود. همچنین این مجموعه جلد دومی نیز خواهد داشت که شامل مقالاتی درباره نقد و بررسی آثار سیمین دانشور و صادق چوبک است. 

لیلا صادقی، نویسنده، مترجم و شاعر، این روزها در مقطع دکتری زبان‌شناسی در دانشگاه تهران تحصیل می‌کند. 

مجموعه داستان‌های «ضمیر چهارم شخص مفرد»، «وقتم کن که بگذرم» و «اگه اون لیلا ست، پس من کی‌ام؟» مجموعه شعر «از غلط‌های نحوی معذورم» و ترجمه‌های «در جستجوی نشانه‌ها: نشانه شناسی، ادبیات، واسازی» اثر جاناتان کالر، (مشترک با تینا امراللهی) و ترجمه مشترک مجموعه مقالات «استعاره و مجاز با رویکرد شناختی» به همراه تینا امراللهی و فرزان سجودی، نام تعدای از کتاب‌های منتشر شده لیلا صادقی است.


کلمات کلیدی: مصاحبه ،کلمات کلیدی: خبر
 
معرفی مجموعه شعر-داستان "گریز از مرکز"، اثر لیلا صادقی
ساعت ۱٢:٠٤ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٦/۱٧  

گریز از مرکز
لیلا صادقی
انتشارات مروارید 1392

 

 

پریدن در هوای بی‌چگونگی


محمد آزرم


زمانی «نظم» فارسی هم شعر بود و هم داستان؛ ماوای اساطیر و افسانه‌ها. اگر در «مینوی خرد» خوانده بودیم هرگاه سیمرغ از «ویسپوبیش» برخیزد هزار شاخه از آن درخت برویَد و چون بنشیند هزار شاخه از آن بشکند و تخم آن پراکنده شود. رد این مرغ فراخ‌بال افسانه‌ای را با سر سگ و پنجه‌های شیرش، با تن عقاب و دُم طاووسش، در «شاهنامه» و «منطق‌الطیر» جست‌وجو می‌کردیم. از متنی به متنی دنبال سیمرغ می‌رفتیم تا نادانی را با میوه‌ای از درخت «ویسپوبیش» یا «طوبی» درمان کنیم. شنیده بودیم: «بامداد سیمرغ از آشیان خود به‌در آید و پر بر زمین بازگستراند، از اثر پَر او میوه بر درخت پیدا شود و نبات بر زمین.» 
حالا شعر و داستان فارسی از یگانگی خود در «نظم» خارج شده‌اند و هر یک موقعیت‌های چندگانه‌ای دارند. در این بین کتاب «گریز از مرکز» اثر «لیلا صادقی» ردی از سیمرغ را با بیست و نه بادبادک و هفت خوان و شش حکایت مصور در ادبیات امروز ترسیم می‌کند. برای رساندن بادبادک‌ها به ماوای سیمرغ، خط سیری با اضافه شدن شماره‌ها و سطرها در کتاب هست که بر مسیر خطی خواندن، منطبق است؛ اما در هر بار خواندن می‌توان منطق عددی را نادیده گرفت و از راهی دیگر به قاف سیمرغ رسید. نکته این‌جاست که شعرها و قصه‌ها و حکایت‌های مصور، هم یک «خود» مستقل‌اند و هم جزیی از یک خود جمعی. هر بار می‌توان لایه‌های متنی این کل منعطف را در خواندن دگرگون کرد و از مرکزیت منطق عددی کتاب، گریخت. 
در «منطق‌الطیر» سی مرغ از پرندگانی که برای دیدار سیمرغ سفر آغاز کرده بودند در نهایت و در لحظه‌ای شهودی و با شمردن خودشان، متوجه می‌شوند که سیمرغ چیزی جز خود جمعی آن‌ها نیست. در کتاب «گریز از مرکز» 29 شعر با نام بادبادک و به همین تعداد سطر هست که به عدد 30 نمی‌رسد؛ اما اگر کل کتاب با نگاه واحدی خوانده شود، آن لحظه‌ی شهودی و آن دیداری که منتظرش بودیم، اتفاق افتاده است. نخی که بادباک‌ها را هدایت می‌کند علاوه بر متن شعر، چگونه خواندن آن شعر هم هست. آشیانه‌ی سیمرغ، درخت «ویسپوبیش» یا «طوبی» همین کتاب است که فقط با خواندن به معنای دقیق و تحلیلی کلمه، دسترسی به آن محقق می‌شود. سیمرغ با ساختاری ترکیبی از سر سگ و پنجه‌های شیر، از تن عقاب و دُم طاووس را می‌توان با شعر، قصه، حکایت و طرح در کتاب «گریز از مرکز» مقایسه کرد و نتیجه گرفت متن کتاب همان سیمرغ است. اگر سیمرغ را رمز برای مفهومی بدانیم که نام دارد اما نشان ندارد و ادرک انسان نسبت به او ادراکی «بی‌چگونگی» است، هرخواننده‌ای بدل به یکی از مرغان سیمرغ می‌شود که به قول بایزید بسطامی چشم او از یگانگی، پَر او از همیشگی، در هوای بی‌چگونگی می‌پرد:
می‌شود از درخت یاد گرفت پریدن را/ نمی‌گویم که زبان در قفایم می‌ماند و در می‌ماند/ وقتی که پرنده‌ای تخم می‌گذارد در اعماق چیزی شبیه کسی که می‌آید/ چه می‌شود اگر که می‌آید کسی شبیه این‌که نمی‌آید/ باز که تمام می‌شود این جغرافیا در مرزهایی که فاصله/ در مرز مربع‌هایی که مردمش از ریشه‌ی مرگ می‌آیند/ کاش نمی‌آیند/ و کودکی که برای روز مبادا چقدر کوچک است/ در مزارعی که می‌گذرند از پنجره‌ی قطاری که رحم نمی‌کند به ماندن/ برای دانه‌ای که هزار بار می‌میرد زنده‌ام/ از این لب‌هایی که شاخه شاخه باز می‌شوند/ و اناری که دانه‌هایش می‌ترکند تک تک زیر پای تانک‌هایی که می‌خندند (از شعر بادباک 23)


کلمات کلیدی: یادداشت
 
گزارش خبرگزاری کتاب از همایش شعرشناسی شناختی در آلمان
ساعت ۱٢:٤٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۳/٤  

عناصر پیرامتنی داستانی ناگفته را در ذهن مخاطب می‌سازند

لیلا صادقی، مترجم و زبان‌شناس، با شرکت در همایش شعرشناسی شناختی در کشور آلمان، به مفهوم «داستان کلان» در ادبیات و نقش عناصر پیرامتنی مانند تقدیم‌نامه، نام داستان، سربرگ، نام کتاب و سرفصل‌ها به عنوان پیوند دهنده میان داستان‌های یک مجموعه در آثار ایرانی اشاره کرد و گفت: این عناصر توانایی این را دارند که داستانی ناگفته را در ذهن مخاطب بسازند.

 به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، همایش شناخت و شعرشناسی در کشور آلمان به حمایت گروه شناخت و شعرشناسی، دپارتمان زبان و ادبیات، موسسه مطالعات آلمان (DFG) و همچنین انتشارات جان بنجامینز، ژدگروتر موتون، کمبریج و راتلج در سه روز و از 25 تا 27 آوریل 2013 در محل دانشگاه اوزنابروک برگزار شد. 

در این همایش به هنر، ادبیات، سینما، موسیقی و دیگر زمینه‌های ادبی، هنری و فرهنگی با رویکرد زبان‌شناسی شناختی پرداخته شد و مارک ترنر، مارگریت فریمن، الکساندر برگ، سوزان نالبانتیان، مارک برون، والیس چف، باربارا دانکیگیر، تاد اوکلی، ریون تسر، مایک بورکنت، ورا توبین و لیلا صادقی از ایران برخی از سخنرانان و حاضران در این مراسم بودند. 

در نخستین روز این همایش، الکساندر برگز، یکی اعضای گروه شناخت و شعرشناسی (CAP)، خلاصه‌ای از برنامه‌های دانشگاه اوزنابروک را برای حمایت و گسترش مطالعات شعرشناسی شناختی بیان کرد و از همه‌ پژوهشگران و دانشجویان علاقه‌مند به این رشته دعوت به همکاری کرد. 

لیلا صادقی، نویسنده و مترجم ایرانی از دانشگاه تهران به عنوان نماینده ایران در این همایش، به سخنرانی پرداخت. او در صحبت‌هایش به مفهوم داستان کلان در ادبیات اشاره و اظهار کرد: در طبقه‌بندی‌هایی که تاکنون در ژانر «رمان در داستان» وجود داشته، به نقش «عناصر پیرامتنی در شکل‌گیری داستان‌های به هم مرتبط» اشاره نشده است و از آن‌جایی که این ژانر فرعی به واسطه‌ طرح‌واره‌های مشترک موجود میان پیرامتن و متن داستان ایجاد می‌شود، می‌توان آن را داستان کلان می‌نامد. 

وی به طبقه‌بندی‌هایی که تاکنون از «رمان در داستان» ارایه شده پرداخت و از داستان چرخه‌ای، داستان دنباله‌دار، داستان خوشه‌ای و ناولا به عنوان نمونه‌هایی نام برد که در زیر مجموعه این مبحث قرار می‌گیرند.


کلمات کلیدی: گزارش